KUALA LUMPUR, 3 Jun — Konsep kopitiam Malaysia berpotensi muncul sebagai identiti yang boleh dieksport bagi memperkukuh penjenamaan pelancongan, keusahawanan makanan dan pengaruh budaya di luar negara, menurut veteran kulinari Cef Rossham Rosli.
Rossham berkecimpung selama 33 tahun dalam industri berkenaan.
Berdasarkan pengalaman lebih tiga dekad dalam bidang kulinari termasuk berkhidmat sebagai juri antarabangsa di pertandingan kulinari global, Rossham berkata peluang Malaysia yang seterusnya tidak semestinya bergantung kepada eksport hidangan tertentu semata-mata.
Katanya, peluang Malaysia boleh diperoleh melalui pengenalan ekosistem makanan yang lebih luas dan mencerminkan identiti pelbagai budaya serta budaya makanan harian negara ini.
Ketua Cef Berjaya Times Square Hotel, Kuala Lumpur, Rossham berkongsi pandangannya dengan Bernama selepas pulang dari Forum Ekonomi Antarabangsa Ke-17 “Rusia-Dunia Islam: KazanForum 2026”.
Beliau merupakan seorang daripada panel juri antarabangsa dalam pertandingan kulinari tersebut dan turut melatih wakil Malaysia bagi kejohanan “Young Chef International” (YCI) yang diadakan sempena forum berkenaan.
Rossham juga merupakan Presiden Persatuan Gastronomi Malaysia dan Setiausaha Agung “World Platform of Islamic Countries Culinary Societies”, jawatan yang memberi beliau pendedahan luas kepada perkembangan kulinari, rangkaian gastronomi antarabangsa serta inisiatif promosi makanan di pelbagai negara.
Daripada tradisi roti bakar kaya dan kopi sehinggalah kepada hidangan sarapan pelbagai budaya serta pengalaman menjamu selera secara berkongsi bersama, Rossham melihat budaya kopitiam Malaysia sebagai cadangan nilai unik yang mampu mendapat sambutan di peringkat antarabangsa sambil mengekalkan identiti Malaysia yang tersendiri.
Menurut beliau, berbeza dengan hidangan tertentu yang kadangkala berdepan kekangan disebabkan perbezaan cita rasa di pasaran yang berlainan, budaya kopitiam menawarkan konsep yang lebih mudah disesuaikan.
Ia juga menggabungkan makanan ruji yang biasa dikenali seperti roti, kopi, nasi, mi, kari, roti bakar kaya dan telur separuh masak.
Hidangan-hidangan ini mencerminkan cita rasa, tradisi dan budaya makanan rakyat Malaysia yang unik untuk dihargai serta diterima di peringkat antarabangsa.
“Sama ada roti, mi atau nasi, kita mempunyai semua makanan ruji asas,” tambah beliau.
Rossham berkata budaya kopitiam Malaysia menawarkan pengalaman kulinari yang lebih luas serta mudah diterima oleh khalayak antarabangsa walaupun ia tetap mengekalkan identiti tempatannya.
“Malaysia harus melihat melangkaui promosi makanan daripada perspektif kulinari semata-mata dan mengiktiraf ekosistem ekonomi yang lebih luas yang menyokong konsep kopitiam ini.
“Selain daripada makanan itu sendiri, ekosistem kopitiam Malaysia menyokong rantaian nilai yang lebih luas melibatkan perniagaan bakeri, rantaian bekalan kopi, aktiviti pengilangan makanan dan perusahaan kecil dan sederhana,” kata beliau.
Selain itu, ekosistem kopitiam Malaysia turut menyokong pengendali hospitaliti serta pengalaman berkaitan pelancongan apabila kesemuanya boleh mendapat manfaat daripada kedudukan antarabangsa yang lebih kukuh bagi konsep (kopitiam) ini.
Beliau turut menegaskan konsep tersebut menghimpunkan pelbagai hidangan dan minuman di bawah satu identiti yang mudah dikenali.
Negara-negara di seluruh dunia kini semakin memanfaatkan budaya makanan sebagai sebahagian daripada strategi pelancongan dan kedudukan ekonomi yang lebih luas.
Rossham turut menyatakan identiti hidangan pelbagai budaya Malaysia mempunyai potensi yang sama dan belum diterokai memandangkan negara ini memiliki gabungan unik pengaruh kulinari Melayu, Cina, India, Nyonya serta Sabah dan Sarawak.
Pandangan beliau dibentuk oleh pengalaman selama berdekad-dekad di dapur profesional serta pendedahan antarabangsa yang luas melalui pertandingan kulinari, tugasan penjurian dan penglibatan gastronomi di pelbagai negara termasuk Türkiye, Indonesia, Tunisia dan Rusia.
Sepanjang penglibatan tersebut, beliau berkata para cef Malaysia secara konsisten menunjukkan kemampuan yang tinggi di pentas antarabangsa dengan Malaysia kerap berada di kedudukan teratas dalam pertandingan kulinari yang melibatkan negara-negara Islam.
“Makanan terbaik untuk kita promosikan ke peringkat antarabangsa ialah masakan kebangsaan kita. Lagipun, makanan sering menjadi satu daripada cara utama masyarakat berhubung dengan budaya dan identiti sesebuah negara,” kata beliau.
Pengaruh Warisan, Tradisi Pelbagai Budaya
Bagi pelancong antarabangsa, budaya kopitiam sememangnya mencerminkan identiti unik Malaysia yang menggabungkan pengaruh warisan, tradisi pelbagai budaya dan pengalaman harian masyarakat setempat di bawah satu bumbung.
Ini membolehkan para pelancong bukan sahaja menikmati makanan itu sendiri, malah merasai persekitaran sosial dan budaya yang membentuk identiti makanan Malaysia sejak turun-temurun.
Rossham menyarankan penjenamaan masakan kebangsaan yang lebih luas berbanding terlalu memberi tumpuan kepada identiti makanan berasaskan negeri-negeri tertentu.
Beliau berkata naratif pelbagai budaya yang bersatu memberikan pengiktirafan antarabangsa dan peluang penjenamaan yang lebih kukuh selain memudahkan khalayak global untuk memahami serta menghargai kepelbagaian kulinari Malaysia.
Malaysia menghabiskan masa bertahun-tahun mempromosikan hidangan tertentu di luar negara, namun konsep seperti kopitiam yang sebenarnya menawarkan potensi jangka panjang yang lebih besar kerana ia menghimpunkan pelbagai elemen budaya makanan negara di bawah satu identiti yang mudah dikenali.
“Konsep ini amat relevan kerana ia secara semula jadi dapat menyatukan pelbagai tradisi kulinari di bawah satu bumbung sekali gus memudahkan kita untuk memperkenalkan kisah makanan Malaysia yang lebih luas kepada khalayak antarabangsa.
“Makanan menyatukan orang ramai,” kata Rossham.
Beliau turut mengimbas kembali bagaimana aktiviti promosi makanan sering kali mencipta peluang untuk rangkaian kerjasama, pertukaran budaya dan pembinaan hubungan merentasi pelbagai negara.
Beliau turut berhujah bahawa gastronomi tidak seharusnya dilihat semata-mata daripada sudut hospitaliti memandangkan bidang makanan kini semakin berkait rapat dengan pembangunan pelancongan, keusahawanan, pemeliharaan warisan, peluasan ekosistem halal, peluang eksport serta penjenamaan negara.
Hal ini sekali gus menjadikannya satu aset strategik yang jauh melangkaui sekadar meja makan.
“Dalam landskap pelancongan global yang semakin sengit persaingannya, warisan semata-mata tidak lagi mencukupi. Ia juga mesti mencipta nilai ekonomi dan mempunyai kaitan serta kepentingan di peringkat antarabangsa.
“Warisan kulinari Malaysia telah bertahan merentasi generasi, dibentuk oleh pelbagai pengaruh budaya dan tradisi yang diwarisi zaman-berzaman, namun cabaran seterusnya mungkin terletak pada menentukan bagaimana negara dapat mengantarabangsakan dan mengkomersialkan kekuatan kulinarinya tanpa kehilangan keaslian serta nilai budaya,” kata beliau.
