KUALA LUMPUR, 9 Sept — Pemikiran keusahawanan harus diterapkan dengan lebih mendalam dalam sistem pendidikan tinggi Malaysia untuk membangunkan graduan dengan kebolehpasaran jangka panjang selain bergerak melangkaui tumpuan tradisional dalam menyediakan mereka ke arah pekerjaan pertama.
Pro-Canselor Universiti Cyberjaya (UOC) Tan Sri Dr R Palan berkata ini memerlukan universiti, industri dan penggubal dasar untuk terus mengukuhkan ekosistem yang menyokong keusahawanan serta inovasi di peringkat nasional.
Ini termasuk akses kepada pembiayaan, rangkaian industri, bimbingan dan peluang untuk bereksperimen, kata Palan, yang telah berpengalaman selama beberapa dekad dalam pendidikan serta keusahawanan.
Beliau dalam temu bual dengan Bernama baru-baru ini menjelaskan minda keusahawanan tidak seharusnya ditakrifkan secara sempit iaitu hanya sekadar memulakan syarikat; sebaliknya, ia merangkumi kualiti seperti inisiatif, pemikiran kritis, inovasi, pengambilan risiko berjangka, percubaan dan keupayaan untuk mengubah idea menjadi tindakan.
Akhir sekali, matlamatnya adalah untuk melahirkan pekerja yang kompeten dalam ekonomi global yang dinamik, yang sedang ditransformasikan oleh perubahan teknologi yang pesat, sambil menyediakan graduan untuk masa depan yang tidak menentu.
Beliau berkata kualiti ini sama pentingnya untuk graduan yang bekerja dalam organisasi yang mantap, yang mana mereka boleh mengamalkan “intrapreneurship” dengan membangunkan produk, perkhidmatan, proses dan penyelesaian yang baharu.
Palan menggariskan perbezaan antara pekerjaan — mempunyai pekerjaan — dan kebolehkerjaan, yang disifatkannya sebagai keupayaan berterusan untuk kekal relevan, menyesuaikan diri serta mencipta peluang sepanjang hayat bekerja seseorang.
“Salah satu perbezaan terbesar ialah universiti secara tradisinya menyediakan graduan untuk pekerjaan. Bagaimanapun, semakin hari, cabaran hari ini ialah kebolehpasaran, memastikan individu terus kekal relevan di tempat kerja,” katanya.
Universiti sewajarnya menumpukan bukan sahaja kepada penyampaian pengetahuan akademik dan kemahiran teknikal tetapi juga untuk membangunkan keupayaan yang lebih luas.
“Universiti bukan dalam perniagaan untuk membangunkan kemahiran atau pemberian ijazah. Kami dalam perniagaan bagi membangunkan keupayaan,” katanya.
Rangka Tindakan Pendidikan Sedia Hala Tuju Penting
Palan menyifatkan Pelan Tindakan Pengajian Tinggi Malaysia 2026–2035 sebagai dokumen yang merangsang pemikiran dan berguna dalam menyediakan rangka kerja penting untuk pembangunan masa depan sistem pendidikan tinggi negara.
Penekanannya untuk membangunkan pelajar yang berpaksikan kemanusiaan, keusahawanan dan penyesuaian amat relevan dalam arah Malaysia menyediakan graduan bagi dunia pekerjaan yang sedang berubah pantas.
“Pelan Tindakan ini memberi kita hala tuju yang penting. Cabarannya sekarang ialah bagaimana universiti, industri dan penggubal dasar bekerjasama untuk menterjemahkan aspirasi ini kepada keupayaan yang boleh dibawa oleh pelajar sepanjang hayat mereka bekerja,” katanya.
Beliau berkata hala tuju yang digariskan dalam Rangka Tindakan itu juga memperkukuh kepentingan kebolehsuaian, pembelajaran sepanjang hayat, inovasi dan menyediakan graduan untuk terlibat secara berkesan dengan teknologi baru muncul.
Ini memerlukan usaha kolektif melibatkan institusi pengajian tinggi, penggubal dasar, majikan dan ekosistem keusahawanan yang lebih luas.
Keusahawanan Bukan Sekadar Memulakan Perniagaan
Palan berkata pendidikan keusahawanan harus membolehkan pelajar mencuba, menguji idea dan belajar daripada halangan semasa mereka masih berada dalam persekitaran. yang mana mereka boleh menerima bimbingan serta sokongan.
“Lebih baik saya belajar daripada kegagalan ketika saya masih muda daripada menghadapi kegagalan buat kali pertama apabila sudah berada di kedudukan yang lebih tinggi,” katanya.
Universiti, tambahnya, boleh menyediakan persekitaran yang selamat untuk eksperimen di mana pelajar belajar membuat keputusan, mengurus ketidakpastian dan mengambil risiko yang boleh dijangka.
Pengalaman sedemikian boleh membangunkan kualiti yang akan memberi perkhidmatan kepada graduan sama ada mereka akhirnya menjadi usahawan, profesional, pengurus atau pemimpin dalam organisasi yang ditubuhkan.
Beliau berkata minda keusahawanan pada akhirnya adalah mengenai mewujudkan individu yang boleh mengenal pasti peluang, menyelesaikan masalah dan bertindak mengikut idea, selain bukan sekadar menerima arahan.
AI Memerlukan Pendekatan Baharu dalam Pendidikan
Palan ketika bercakap mengenai penggunaan kecerdasan buatan (AI) yang semakin meningkat memberitahu universiti tidak seharusnya menentang perubahan teknologi sebaliknya harus melengkapkan pelajar dengan kebolehan menggunakan AI secara bertanggungjawab, kritis dan berkesan.
“Saya tidak fikir kita harus menolak perubahan ini kerana ia sudah pun ada. Sama ada kita suka atau tidak, kita perlu belajar bagaimana untuk bekerja dengannya,” katanya.
Bagaimanapun, beliau memberi amaran bahawa hanya dengan menghasilkan semula kandungan yang dijana AI tidak menunjukkan pembelajaran atau pemahaman, terutama dalam kerja akademik yang memerlukan pelajar merumuskan hujah, menganalisis maklumat dan menggunakan pertimbangan.
Literasi AI seharusnya semakin menjadi keupayaan asas untuk graduan kerana teknologi itu terus mengubah tempat kerja dan mengautomasikan pelbagai tugas.
Oleh itu, peranan universiti bukan sahaja untuk mengajar pelajar cara menggunakan alatan AI tetapi juga membangunkan keupayaan mereka bagi menyoal, menilai dan menggunakan maklumat yang dihasilkan oleh teknologi sedemikian.
Palan berkata gangguan teknologi juga bermakna bahawa pendidikan tinggi tidak lagi boleh dilihat sebagai pengakhiran apabila seseorang memperoleh ijazah.
Individu semakin perlu memperoleh pengetahuan dan keupayaan baharu sepanjang kehidupan bekerja mereka seiring dengan perkembangan teknologi, pekerjaan dan industri.
Dari Pekerjaan Pertama Kepada Kebolehkerjaan Sepanjang Hayat
Palan berkata merapatkan jurang yang semakin berkembang antara pendidikan universiti dan keperluan industri kekal sebagai cabaran penting untuk pendidikan tinggi.
Persoalannya bukan sekadar sama ada graduan mendapat pekerjaan selepas menamatkan pengajian, tetapi sama ada mereka kekal boleh menyesuaikan diri, berdaya saing di peringkat global dan mampu bertindak balas terhadap perubahan teknologi serta industri dalam jangka panjang.
Hasil graduan, termasuk pengangguran, mobiliti kerjaya dan keupayaan untuk meneruskan pembelajaran, seharusnya menjadi sebahagian daripada perbincangan yang lebih luas tentang keberkesanan pendidikan tinggi, katanya.
“Pekerjaan pertama adalah penting tetapi ia bukan satu-satunya ukuran kejayaan.
“Persoalan sebenar ialah sama ada kita telah membangunkan graduan dengan keupayaan, minda dan keyakinan untuk kekal relevan sepanjang hayat bekerja mereka,” kata Palan.
